FCL ve LCL nedir?
FCL (Full Container Load), konteynerin tamamının tek bir gönderene ayrıldığı taşımadır. Konteyner sizin yükünüzle doldurulur, mühürlenir ve varış noktasına kadar genellikle açılmadan gider. Konteyneri tam doldurmasanız bile bedelini bütün olarak ödersiniz.
LCL (Less than Container Load), parsiyel konteyner taşımasıdır. Yükünüz başka gönderenlerin yükleriyle aynı konteynere konur. Konsolidasyon firması yükleri bir depoda (CFS) toplar, konteyneri doldurur; varışta da konteyneri açıp yükleri alıcılara dağıtır. Yalnızca yükünüzün kapladığı hacim ya da ağırlık kadar ödersiniz.
Maliyet mantığı: neye göre ödersiniz?
FCL'de fiyat konteyner başınadır: navlun, liman ve terminal masrafları, belge ücretleri konteyner birimiyle hesaplanır. Konteynere ne kadar çok yük koyarsanız metreküp başına düşen maliyet o kadar azalır.
LCL'de fiyat genellikle hacim ya da ağırlık üzerinden hesaplanır ve hangisi büyükse o esas alınır. Bu "W/M" (weight or measure) kuralıdır; çoğu tarifede 1 ton ile 1 metreküp aynı birim sayılır. Üstüne depo, konsolidasyon ve dağıtım işlemlerinin kalemleri eklenir. Bu yüzden LCL'de metreküp başına maliyet FCL'ye göre genellikle daha yüksektir, ama az yükte toplam tutar belirgin biçimde düşük kalır.
Fiyatlar hatta, mevsime, navlun piyasasına ve liman masraflarına göre sık değişir. Sağlıklı karşılaştırma için aynı yükü iki seçenekle de fiyatlatmak en doğrusudur.
Toplam maliyeti karşılaştırırken yalnızca navluna değil, kapıdan kapıya bütün kalemlere bakın: yükleme adresinden limana kara taşıması, ihracat gümrüğü, liman masrafları, varışta boşaltma ve dağıtım ücretleri, varış gümrüğü ve son teslimat. LCL'de varış tarafındaki depo ve dağıtım masrafları beklenenden yüksek çıkabilir; teklifte bu kalemlerin dahil olup olmadığını mutlaka sorun.
Hangi hacimden sonra FCL mantıklı?
Kesin bir sınır yoktur; eşik hatta ve döneme göre kayar. Genel bir yaklaşım şöyle: yükünüz 20 fitlik bir konteynerin yaklaşık yarısına yaklaşıyor ya da onu geçiyorsa LCL'nin yanında FCL'yi de mutlaka fiyatlatın. Bu noktadan sonra tam konteyner çoğu zaman toplamda benzer ya da daha uygun çıkar ve daha az elleçleme getirir.
Hacim tek ölçüt değildir. Şu durumlarda daha küçük hacimlerde bile FCL düşünülebilir:
- Kırılgan, değerli ya da hasar riski yüksek yükler; her ara elleçleme ek risk demektir.
- Teslim tarihinin kritik olduğu sevkiyatlar; LCL'de depoda toplama ve dağıtım için ek gün gerekir.
- Koku, nem ya da tozdan etkilenebilecek veya başka yükleri etkileyebilecek mallar.
- Aynı konteynerdeki başka bir gönderenin yükü yüzünden gümrükte bekleme riskini almak istemediğiniz durumlar.
Tersine, birkaç paletlik numuneler, düzenli ama küçük sevkiyatlar ya da yeni bir pazara deneme gönderileri için LCL genellikle daha mantıklıdır.
Konteyner tipleri ve ölçüleri
En yaygın kuru yük konteynerlerinin yaklaşık iç ölçüleri aşağıdadır. Değerler üreticiye göre birkaç santimetre değişebilir; azami brüt ağırlık konteyner kapısındaki CSC plakasında, dara ve azami yük ağırlığı da kapı üzerindeki işaretlerde yazar.
| Tip | İç ölçü (uzunluk × genişlik × yükseklik) | Hacim (yaklaşık) | Tipik kullanım |
|---|---|---|---|
| 20' standart (20DC) | 5,90 × 2,35 × 2,39 m | 33 m³ | Ağır ve yoğun yükler: metal, taş, makine parçası |
| 40' standart (40DC) | 12,03 × 2,35 × 2,39 m | 67 m³ | Hacimli genel yükler |
| 40' yüksek (40HC) | 12,03 × 2,35 × 2,69 m | 76 m³ | Hafif ama hacimli yükler: mobilya, tekstil, ambalaj |
20 fitlik konteyner hacim olarak küçük olsa da ağır yüklerde sık tercih edilir: 40 fitlik konteyner hacmi iki katına çıkarır ama taşınabilecek yükü aynı oranda artırmaz. Limana giden karayolundaki ağırlık sınırları da ayrıca belirleyicidir. Bunların dışında soğutmalı (reefer), üstü açık (open top) ve düz platform (flat rack) gibi özel tipler de vardır.
Konteynerin doğrulanmış brüt ağırlığı (VGM), SOLAS kuralları gereği gemiye yüklenmeden önce taşıyıcıya bildirilmelidir. Bu bildirim yapılmadan konteyner gemiye alınmaz.
Mersin Limanı'ndan sevkiyatta dikkat edilecekler
Mersin Uluslararası Limanı, Doğu Akdeniz'in büyük konteyner limanlarından biridir ve Türkiye'nin güneyindeki ve güneydoğusundaki sanayi bölgelerine yakınlığı nedeniyle ihracatta sık kullanılır. Bu sayede hem FCL hem LCL için düzenli hatlara erişmek kolaylaşır. Deniz taşımacılığı organizasyonunda limana kara bağlantısını da birlikte planlıyoruz.
FCL'de boş konteyner genellikle yükleme adresine çekiciyle getirilir, fabrikada ya da depoda doldurulup mühürlenir ve limana teslim edilir. Gemi kapanış (cut-off) saatleri, gümrük işlemleri ve VGM bildirimi bu teslimden önce tamamlanmalıdır.
LCL'de yük genellikle konsolidasyon firmasının deposuna getirilir. Depo kabul saatlerini, ambalaj ve etiket şartlarını önceden sorun; paletlerin üst üste konup konamayacağını mutlaka belirtin.
Limanda ve konteyner kullanımında serbest süre dolduktan sonra demuraj ve ardiye gibi bekleme masrafları işlemeye başlar. Belgeleri, özellikle konşimento talimatını ve gümrük evrakını gemi tarihinden önce hazırlamak bu masrafları önlemenin en kolay yoludur.
Mersin'den çıkan yüklerde ihracat beyannamesinin kapanış saatinden önce tamamlanması, tehlikeli madde (IMDG) sınıfındaki yüklerin önceden bildirilmesi ve yükün konteyner içinde doğru istiflenip sabitlenmesi de önemlidir. İstif kötü yapıldığında hasar riski artar ve sigorta talebinde sorun çıkabilir.
Karar için kısa kontrol listesi
- Toplam hacim ve brüt ağırlık ne kadar? Palet sayısı ve ölçüleri belli mi?
- Yük üst üste konabilir mi, kırılgan mı?
- Teslim tarihi ne kadar esnek?
- Sevkiyat tek seferlik mi, düzenli mi?
- Varış limanında yükü kim teslim alacak, gümrüğü kim yapacak?
- Teslim şekli (Incoterms) navlunu ve liman masraflarını kimin ödeyeceğini nasıl belirliyor?
Bu bilgileri teklif formuyla gönderirseniz aynı yükü FCL ve LCL olarak karşılaştırmalı fiyatlatabiliriz.
Sık sorulan sorular
LCL yük daha mı yavaş gider?
Genellikle evet. Deniz yolculuğu aynı olsa bile yükün depoda toplanması, konteynerin doldurulması ve varışta açılıp dağıtılması ek zaman alır. Teslim tarihi kritikse bu farkı planlamaya katın.
FCL'de konteyneri tam doldurmak zorunda mıyım?
Hayır. Konteynerin bedelini bütün olarak ödersiniz ama tamamını doldurmak zorunda değilsiniz. Boş kalan alanda yükün kaymaması için sabitleme ve dolgu malzemesi kullanılmalıdır.
20 fit mi 40 fit mi seçmeliyim?
Ağır ve yoğun yüklerde 20 fit çoğu zaman yeterlidir; hacimli ve hafif yüklerde 40 fit ya da 40 fit yüksek (HC) konteyner daha verimlidir. Hacmi ve ağırlığı birlikte değerlendirmek gerekir.
Son güncelleme: Kasım 2026. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Kendi işiniz için güncel durumu bize ya da yetkili kuruma sorun.